Pas ziemi ciągnący się wzdłuż ogrodzenia często zostaje obsiany trawą tylko dlatego, że nie wiadomo, co innego można tam posadzić. Tymczasem właśnie ta część ogrodu daje ogromne możliwości. Może osłonić działkę od ulicy lub sąsiadów, stworzyć tło dla pozostałych nasadzeń, wprowadzić kolor, a nawet ograniczyć powierzchnię trawnika wymagającego regularnego koszenia.
Co posadzić przy ogrodzeniu? Możliwości jest znacznie więcej niż tuje. Hortensje bukietowe, pęcherznice, derenie, berberysy, lilaki, cisy, jałowce, graby, trawy ozdobne czy byliny pozwalają stworzyć rabatę dopasowaną zarówno do nowoczesnego, jak i bardziej naturalnego ogrodu.
W warunkach Białegostoku i Podlasia warto jednak wybierać rośliny nie tylko na podstawie wyglądu. Znaczenie mają mrozoodporność, ilość słońca, rodzaj gleby, dostępna szerokość rabaty oraz to, czy miejsce jest osłonięte od zimnego wiatru.
Co posadzić przy ogrodzeniu? Najpierw określ, czego potrzebujesz
Zanim wybierzesz konkretne rośliny, zastanów się, jaką funkcję ma pełnić pas nasadzeń.
Przy ogrodzeniu możesz stworzyć wysoką osłonę zapewniającą prywatność, luźną kompozycję krzewów, wąską rabatę ozdobną albo wielopiętrowe nasadzenie z krzewów, traw i bylin.
Najważniejsze jest określenie:
ile słońca dociera do tego miejsca, jaka jest szerokość rabaty, jaką wysokość mogą osiągnąć rośliny, czy potrzebujesz osłony również zimą, jaki rodzaj gleby występuje na działce oraz ile czasu chcesz później poświęcać na cięcie i pielęgnację.
Inaczej obsadzimy szeroki, słoneczny pas przy ogrodzeniu od południa, a inaczej wąskie miejsce pomiędzy płotem a podjazdem.
1. Hortensja bukietowa – efektowne kwitnienie przy ogrodzeniu
Hortensje bukietowe są bardzo dobrym wyborem tam, gdzie ogrodzenie ma stać się tłem dla efektownej rabaty.
Ich duże kwiatostany pojawiają się latem i w zależności od odmiany pozostają dekoracyjne również jesienią. Wiele odmian stopniowo zmienia kolor kwiatów, dzięki czemu wygląd rabaty zmienia się wraz z sezonem.
Hortensje bukietowe najlepiej prezentują się sadzone w grupach albo w powtarzającym się rytmie. Można zestawić je z trawami ozdobnymi, jeżówkami, rozchodnikami lub żurawkami.
Dobrze sprawdzą się przede wszystkim tam, gdzie zależy Ci na dekoracyjnej rabacie, a nie na bardzo szczelnej całorocznej osłonie.
Wybierając odmianę, zwróć uwagę na jej docelową wysokość. Niektóre hortensje tworzą duże krzewy, podczas gdy inne pozostają bardziej kompaktowe.
2. Pęcherznica – szybki efekt i kolorowe liście
Pęcherznica kalinolistna to jedna z najbardziej uniwersalnych roślin do nasadzeń wzdłuż ogrodzenia.
Jej dużą zaletą jest szeroki wybór odmian. Możesz znaleźć krzewy o liściach zielonych, złocistych, bordowych i niemal purpurowych.
Pęcherznice stosunkowo szybko budują masę zieloną, dlatego dobrze sprawdzają się tam, gdzie chcemy stosunkowo szybko wypełnić większą przestrzeń.
Mogą tworzyć zarówno swobodny pas krzewów, jak i bardziej uporządkowaną kompozycję.
Ciekawe efekty daje połączenie ciemnej pęcherznicy z jasnozielonymi trawami albo jasną hortensją. Dzięki kontrastowi liści rabata pozostaje dekoracyjna nawet wtedy, gdy rośliny nie kwitną.
3. Dereń – kolor również poza sezonem
Derenie warto rozważyć szczególnie wtedy, gdy ogród ma wyglądać interesująco także jesienią i zimą.
Po opadnięciu liści niektóre odmiany odsłaniają intensywnie wybarwione pędy – czerwone, bordowe lub żółtawe.
W sezonie tworzą natomiast gęstą masę liści, dlatego dobrze sprawdzają się w bardziej naturalnych pasach nasadzeń.
Derenie można sadzić jako pojedyncze akcenty albo większe grupy. Ładnie komponują się z trawami, hortensjami oraz roślinami o ciemnych liściach.
To szczególnie ciekawa propozycja, jeśli nie zależy Ci na idealnie geometrycznym żywopłocie.
4. Berberys – kolorowy pas wzdłuż ogrodzenia
Berberysy dają ogromne możliwości kompozycyjne.
W zależności od odmiany mogą mieć liście zielone, żółte, pomarańczowe, czerwone lub purpurowe. Różnią się także pokrojem – od niewielkich, zwartych krzewów po odmiany bardziej strzeliste.
Dlatego można wykorzystać je zarówno jako niższy pierwszy plan rabaty, jak i mocniejszy akcent pomiędzy wyższymi krzewami.
Przy ogrodzeniu bardzo ciekawie wyglądają zestawienia kilku odmian utrzymanych w różnych kolorach.
Berberysy dobrze wpisują się także w nowoczesne ogrody, szczególnie gdy zestawimy je z trawami ozdobnymi, jasnym grysem lub prostą linią obrzeża.
Kolczaste pędy wielu odmian sprawiają dodatkowo, że mogą stworzyć trudniejszą do przekroczenia barierę.
5. Lilak – jeśli przy ogrodzeniu chcesz mieć kwiaty i zapach
Lilaki są dobrym wyborem do większych ogrodów, w których przy ogrodzeniu można przeznaczyć nieco więcej miejsca na krzewy.
Wiosną ich największym atutem są pachnące kwiatostany. Po kwitnieniu pozostają zielonym tłem dla niższych roślin.
Nie warto jednak sadzić dużego lilaka w bardzo wąskim pasie pomiędzy płotem a chodnikiem. Trzeba uwzględnić jego docelową szerokość.
W większej kompozycji lilak może stanowić wyższe piętro, a przed nim można posadzić niższe krzewy, trawy i byliny.
Takie rozwiązanie sprawia, że ogrodzenie przestaje być najbardziej widocznym elementem tej części działki.
6. Tawuły – dobre do niższych nasadzeń przy płocie
Jeżeli nie potrzebujesz wysokiej osłony, ciekawym rozwiązaniem są tawuły.
W zależności od odmiany mogą różnić się wysokością, kolorem liści i terminem kwitnienia. Wiele z nich dobrze prezentuje się w większych grupach.
Tawuły można wykorzystać jako niższy pas przed wyższymi krzewami albo samodzielne nasadzenie w miejscu, gdzie nie chcemy zasłaniać ogrodzenia w całości.
Są szczególnie przydatne w kompozycjach, w których chcemy zachować uporządkowany rytm bez sadzenia jednego wysokiego żywopłotu.
7. Cis – zimozielona osłona na wiele lat
Jeżeli przy ogrodzeniu zależy Ci przede wszystkim na prywatności również zimą, warto rozważyć cis.
Jest zimozielony, dobrze znosi cięcie i może tworzyć bardzo elegancką, równą ścianę.
Dużą zaletą cisa jest możliwość prowadzenia go jako żywopłotu formowanego. Dobrze reaguje na regularne przycinanie, dzięki czemu można kontrolować jego szerokość i wysokość.
Może być szczególnie interesującym rozwiązaniem w miejscach, gdzie klasyczny szpaler żywotników nie pasuje do charakteru ogrodu.
Trzeba jednak pamiętać, że cis rośnie wolniej niż część popularnych krzewów liściastych. Efekt wymaga więc więcej cierpliwości.
Wszystkie części cisa poza osnówką nasion są toksyczne po spożyciu, co należy uwzględnić szczególnie w ogrodach użytkowanych przez małe dzieci lub zwierzęta.
8. Jałowiec – na słoneczne i bardziej suche stanowisko
Przy bardzo słonecznym ogrodzeniu ciekawą alternatywą są jałowce.
W zależności od odmiany mogą mieć pokrój kolumnowy, rozłożysty albo płożący. Pozwala to wykorzystać je zarówno jako wyższe tło, jak i niższe rośliny okrywające większą powierzchnię.
Jałowce dobrze sprawdzają się na przepuszczalnych stanowiskach i zwykle lepiej radzą sobie z okresowym przesuszeniem niż rośliny wymagające stale wilgotnej gleby.
Nie będą natomiast najlepszym wyborem do ciężkiej ziemi, w której długo stoi woda.
Przy ogrodzeniu można łączyć je z berberysami, trawami i roślinami okrywowymi, tworząc rabatę wymagającą stosunkowo niewielkiej ilości zabiegów.
9. Grab – naturalna zielona ściana
Grab pospolity to propozycja dla osób, które chcą uzyskać gęstą osłonę, ale zamiast iglaków wolą rośliny liściaste.
Bardzo dobrze znosi cięcie i można prowadzić go w formie regularnego żywopłotu.
Latem tworzy zwartą zieloną ścianę. Jesienią liście zmieniają kolor, a część zaschniętych liści może utrzymywać się na regularnie ciętych roślinach przez część zimy.
Grab bardzo dobrze pasuje do ogrodów naturalnych, klasycznych i nowoczesnych.
Trzeba jednak założyć, że formowany żywopłot wymaga regularnego cięcia. Nie jest to rozwiązanie dla osoby, która chce całkowicie bezobsługowych nasadzeń.
10. Trawy ozdobne – lekka osłona zamiast ciężkiej ściany
Nie każde ogrodzenie trzeba całkowicie zasłaniać krzewami.
Trawy ozdobne mogą stworzyć lekkie, ruchome tło, które zmienia się wraz z porami roku. Szczególnie dobrze wyglądają przy prostych, nowoczesnych ogrodzeniach.
Do wyższych nasadzeń można wykorzystać odpowiednio dobrane miskanty lub trzcinniki, natomiast niższe gatunki mogą tworzyć pierwszy plan.
Ich największą zaletą jest struktura. Liście i kwiatostany poruszają się na wietrze, dzięki czemu rabata nie wygląda ciężko.
Trawy można zestawić z hortensjami, jeżówkami, rudbekiami i rozchodnikami.
Przy wyborze odmiany warto zwrócić uwagę na jej mrozoodporność oraz docelową wysokość, szczególnie w warunkach Podlasia.
11. Jeżówki, rudbekie i rozchodniki – kolor przed krzewami
eżeli przy ogrodzeniu sadzisz wyższe krzewy, nie zostawiaj przed nimi pustego pasa ziemi.
Niższe piętro mogą stworzyć byliny.
Jeżówki wprowadzają letni kolor i przyciągają owady zapylające. Rudbekie przedłużają efekt kwitnienia w drugiej części sezonu, a rozchodniki pozostają dekoracyjne późnym latem i jesienią.
Takie zestawienie sprawia, że rabata przy ogrodzeniu wygląda ciekawie przez znacznie dłuższy czas niż rząd jednego gatunku.
Najlepszy efekt uzyskasz, powtarzając te same grupy roślin w kilku miejscach zamiast sadzić po jednym egzemplarzu każdej odmiany.
12. Pnącza – wykorzystaj samo ogrodzenie
Jeżeli masz ogrodzenie ażurowe lub konstrukcję, po której mogą wspinać się rośliny, warto wykorzystać także pionową powierzchnię.
Odpowiednio dobrane powojniki, winobluszcze lub inne pnącza mogą zmiękczyć wygląd metalowego czy siatkowego ogrodzenia.
Nie każde pnącze będzie jednak odpowiednie do każdej konstrukcji.
Silnie rosnące gatunki mogą po latach osiągać znaczną masę, dlatego przed posadzeniem trzeba ocenić wytrzymałość ogrodzenia i później kontrolować wzrost roślin.
Pnącza najlepiej traktować jako uzupełnienie całej kompozycji, a nie przypadkową roślinę sadzoną tuż przy płocie.
Rośliny przy ogrodzeniu na Podlasiu – na co zwrócić uwagę?
W tym miejscu rośliny często muszą spełniać kilka funkcji jednocześnie.
Powinny ograniczać widoczność działki, dobrze wyglądać od strony domu, a przy tym radzić sobie w bardziej otwartym i wietrznym miejscu.
Jeżeli potrzebujesz całorocznej osłony, rozważ zimozielone cisy lub odpowiednio dobrane jałowce.
Jeśli nie zależy Ci na pełnej prywatności zimą, ciekawszy i bardziej naturalny efekt mogą dać graby, pęcherznice, derenie albo mieszana rabata składająca się z kilku gatunków.
Warto również zostawić odpowiednią odległość od samego ogrodzenia. Roślina, która w dniu zakupu ma 30–40 cm szerokości, po kilku latach może potrzebować znacznie więcej miejsca.
Co posadzić przy ogrodzeniu od sąsiada?
Jeżeli głównym celem jest prywatność, najważniejsze będą docelowa wysokość i gęstość roślin.
Nie zawsze trzeba jednak tworzyć jednolitą ścianę.
Bardzo dobrze wygląda kompozycja, w której wyższe krzewy rozmieszczone są w tle, a przed nimi pojawiają się niższe krzewy i byliny.
Przykładowo tło mogą stworzyć pęcherznice lub derenie, przed nimi hortensje, a pierwszy plan trawy, żurawki albo rozchodniki.
Taki układ daje większą głębię niż pojedynczy szpaler identycznych roślin.
Co posadzić przy ogrodzeniu w pełnym słońcu?
Na mocno nasłonecznionym stanowisku warto wybierać rośliny, które dobrze znoszą dużą ilość światła.
Możesz rozważyć berberysy, jałowce, część pęcherznic, trawy ozdobne, jeżówki, rudbekie oraz rozchodniki.
Nawet roślina dobrze tolerująca słońce po posadzeniu potrzebuje jednak regularnego podlewania, dopóki nie rozwinie odpowiedniego systemu korzeniowego.
Szczególnie trudne bywają miejsca przy metalowym lub murowanym ogrodzeniu, gdzie latem temperatura może być wyższa niż w innych częściach działki.
Co posadzić przy ogrodzeniu w półcieniu?
W półcieniu lista roślin będzie inna.
Można rozważyć między innymi cisy, derenie, część hortensji, a w niższym piętrze funkie, żurawki czy inne byliny dopasowane do mniejszej ilości światła.
Kluczowe jest jednak określenie, czym naprawdę jest „cień” na konkretnej działce.
Miejsce otrzymujące kilka godzin porannego światła ma zupełnie inne warunki niż wąski pas znajdujący się przez większość dnia pomiędzy północną ścianą budynku a wysokim ogrodzeniem.
Jak szeroka powinna być rabata przy ogrodzeniu?
To zależy od roślin.
Jeżeli planujesz tylko wąski pas niewielkich bylin albo kompaktowych berberysów, rabata może być stosunkowo nieduża.
Jeśli jednak marzy Ci się wielopiętrowa kompozycja z dużymi krzewami, trawami i bylinami, trzeba przeznaczyć na nią znacznie więcej miejsca.
Najczęstszy błąd polega na sadzeniu dużych roślin bardzo blisko ogrodzenia, kiedy są jeszcze młode.
Po kilku sezonach zaczynają wychodzić na ścieżkę, podjazd albo przechodzić na drugą stronę płotu. Pielęgnacja staje się wtedy trudniejsza, a część roślin trzeba bardzo mocno ciąć.
Zawsze sprawdzaj docelową szerokość konkretnej odmiany, a nie tylko wielkość sadzonki w szkółce.
Jak stworzyć atrakcyjną rabatę wzdłuż ogrodzenia?
Najłatwiejsza zasada to sadzenie roślin piętrowo.
Najwyższe drzewa i krzewy trafiają w tło. Przed nimi umieszczamy krzewy średniej wysokości, a najbliżej trawnika lub ścieżki – byliny, niskie krzewy i trawy.
Przykładowa kompozycja może wyglądać tak:
pęcherznica → hortensja bukietowa → rozplenica lub inna odpowiednio dobrana trawa → jeżówka → rozchodnik.
W bardziej nowoczesnym ogrodzie:
cis → hortensja → trawa ozdobna → żurawka.
Natomiast w kompozycji nastawionej przede wszystkim na kolor:
dereń → berberys → rudbekia → rozchodnik.
Nie trzeba używać wielu gatunków. Często znacznie lepiej wygląda pięć dobrze dobranych roślin powtarzających się rytmicznie niż kilkanaście przypadkowych odmian.
W Białymstoku i innych częściach Podlasia warto szczególnie zwracać uwagę na odporność konkretnego gatunku i odmiany na niskie temperatury.
Znaczenie ma także ekspozycja.
Rośliny rosnące przy otwartym ogrodzeniu mogą być bardziej narażone na wiatr niż te znajdujące się w zacisznej części ogrodu.
Przy wyborze należy więc wziąć pod uwagę nie tylko wygląd rabaty, ale także ilość słońca, wilgotność gleby, przepuszczalność podłoża i lokalne warunki panujące na działce.
To właśnie dlatego warto dobierać konkretne odmiany dopiero po określeniu stanowiska.
Gotowy pomysł na pas przy ogrodzeniu
Jeśli dysponujesz większą przestrzenią, możesz stworzyć nasadzenie, które będzie atrakcyjne przez kilka sezonów.
W tle posadź pęcherznice lub derenie. Pomiędzy nimi możesz zastosować hortensje bukietowe.
Przed krzewami umieść grupy traw ozdobnych.
Najniższe piętro niech tworzą jeżówki, rudbekie, rozchodniki albo żurawki.
Takie nasadzenie zmienia się przez cały rok: wiosną rozwijają się świeże liście, latem pojawiają się kwiaty, jesienią krzewy i trawy zmieniają kolory, a zimą część pędów, traw i kwiatostanów nadal tworzy strukturę rabaty.
Gdzie kupić rośliny do nasadzeń przy ogrodzeniu w Białymstoku?
Jeżeli planujesz rabatę przy ogrodzeniu w Białymstoku lub okolicach, przed zakupem warto zmierzyć długość i szerokość miejsca przeznaczonego na rośliny.
Dobrze jest także zrobić zdjęcie stanowiska i sprawdzić, przez ile godzin dziennie dociera tam słońce.
W Szkółce Kruszewscy w Fastach koło Białegostoku możesz dobrać drzewa, krzewy ozdobne, byliny i trawy do różnych warunków oraz zaplanować nasadzenie odpowiadające wielkości dostępnej przestrzeni.
Zamiast kupować rośliny pojedynczo tylko dlatego, że dobrze wyglądają w danym momencie, warto od początku pomyśleć o całej kompozycji.
Dzięki temu rabata będzie spójna również za kilka lat.
Najczęściej zadawane pytania
Co najlepiej posadzić wzdłuż ogrodzenia?
Jeżeli potrzebujesz wysokiej osłony, warto rozważyć między innymi cis, grab, pęcherznicę lub dereń. Jeżeli ważniejszy jest efekt dekoracyjny, dobrym rozwiązaniem mogą być hortensje, berberysy, trawy i byliny.
Co posadzić przy płocie zamiast tui?
Tuje można zastąpić m.in. cisem, grabem, pęcherznicą, dereniem, jałowcem lub mieszanym pasem kilku gatunków. Wybór zależy od tego, czy potrzebujesz całorocznej osłony.
Co posadzić przy ogrodzeniu, żeby szybko zasłonić sąsiada?
Warto wybierać gatunki o odpowiednio szybkim wzroście i wystarczającej docelowej wysokości, np. wybrane pęcherznice lub derenie. Trzeba jednak pamiętać, że szybki wzrost często oznacza również więcej późniejszego cięcia.
Jakie rośliny posadzić przy ogrodzeniu na słońcu?
Na słonecznym stanowisku można rozważyć m.in. berberysy, jałowce, pęcherznice, trawy ozdobne, jeżówki, rudbekie i rozchodniki.
Jakie rośliny posadzić przy ogrodzeniu w cieniu?
W miejscach z mniejszą ilością światła warto rozważyć m.in. cisy, część dereni i hortensji, a w niższym piętrze funkie oraz żurawki. Dobór zawsze trzeba dopasować do rzeczywistej ilości światła.
Czy rośliny można sadzić bezpośrednio przy płocie?
Nie warto. Trzeba pozostawić przestrzeń odpowiadającą docelowym rozmiarom rośliny oraz umożliwiającą jej późniejszą pielęgnację. Dokładna odległość zależy od gatunku i odmiany.
Co posadzić przy ogrodzeniu? Podsumowanie
Pusty pas trawnika wzdłuż płotu może stać się jedną z najbardziej efektownych części ogrodu.
Jeżeli potrzebujesz osłony, postaw na wyższe krzewy lub drzewa prowadzone w formie żywopłotu. Jeśli zależy Ci przede wszystkim na wyglądzie, połącz krzewy, trawy i byliny w kilku piętrach.
Nie wybieraj jednak roślin wyłącznie na podstawie zdjęcia.
Najlepsza rabata przy ogrodzeniu to taka, która jest dopasowana do słońca, gleby, szerokości dostępnego miejsca, docelowych rozmiarów roślin oraz warunków panujących w konkretnym ogrodzie.
Planujesz nasadzenia przy ogrodzeniu i nie wiesz, od czego zacząć?
Przyjedź do Szkółki Kruszewscy w Fastach koło Białegostoku ze zdjęciem miejsca i jego orientacyjnymi wymiarami. Pomożemy dobrać rośliny tak, żeby pasowały nie tylko w dniu zakupu, ale również po kilku latach wzrostu.